Diva KadınOP. DR. GÖKÇEN ERDOĞAN0312 417 1788MENÜ

BLOG

Süt Korur mu ?

Süt Korur mu ?

Birçok kadın doğum sonrası emzirme döneminde korunmaya gerek duymuyor çünkü toplumumuzda “Süt korur.” inanışı oldukça yaygın. Bu inanışın doğru olan kısımlarından elbette söz edeceğim ancak sütün ve emzirmenin bir korunma yöntemi olmadığının altını çizmekte de fayda var.

Emzirme döneminde prolaktin yüksekliğinden ötürü genellikle yumurtlama olmaz ve kan östrojen hormon düzeyi düşüktür. Bunun sonucunda cinsel isteksizlik ve vajinal kuruluk da görülebilir. Dolayısıyla ya cinsel birliktelikler daha az olur ya da birliktelik olsa da yumurtlama olmaz. Ancak bu emzirme döneminin tamamını kapsamıyor. Dolayısıyla da buna güvenerek süt verilen tüm dönem boyunca korunma yöntemlerinden uzak durmak hata olur.

Burada esas olan “3ler kuralı”dır. Yani eğer bebeğe yalnızca anne sütü veriliyorsa doğumu takip eden 3. ay itibariyle korunmaya başlamak ama eğer ek gıda da veriliyorsa doğumu takip eden 3.hafta itibariyle korunmaya başlamak.

Çünkü ek gıdaya ya da devam sütüne geçilmiş olması demek, emzirme sıklığının ve buna bağlı olarak prolaktinin düşmesi, dolayısıyla yumurtlamanın eski düzenine kavuşması ve gebelik olasılığının yeniden normal biçimde oluşması demektir.

Peki korunmayla ilgili bu süreler, net ve kesin süreler midir? Bunu asla garanti edemeyiz. Çünkü hormonal dengeler nedeniyle kişiden kişiye değişen bir düzen söz konusudur. Ve emzirdiği, yalnızca anne sütü verdiği için buna güvenerek korunmayan kadınların istenmeyen gebelikler yaşadığına da sıklıkla şahit oluyoruz. Özellikle de 3 ay geçilmişse.

Anne emzirse de emzirmese de yumurtlama, doğum sonrası ortalama 40. günden itibaren geri gelir ve başlar. Emziren annelerde ise emzirme süresince yumurtlama başlamayabilir. Bu adet görmeye de yansır. Emziren anne 2 ay kadar erken bir dönemde adet görmeye başlayabilirken, 18. aya kadar görmeyebilir de. Ancak bu adet görme süresinin çok uzamasını sağlıklı bulmayız ve eğer doğumun üzerinden 1 yılı geçmiş ve hala adet düzeni oturmamışsa mutlaka doktorunuza danışmanız gerektiğini söyleyebilirim. Tabii 6.ayda da rutin muayenenizi olduğunuzu var saymayı tercih ederim. Çünkü bütün bu süreler, aslında ortalama olanlardır ve kişiden kişiye önemli farklar gözlemlenebilir. Korkmak için de rahatlamak için de bir başkasının hikayesini referans almamanızı öneririm.

Aslında korunmaya başlamak için en doğrusu nedir biliyor musunuz? Doğumdan sonraki ilk muayenenizde ki doktorunuz zaten doğumda size bir tarih verecektir, size uygun korunma yöntemine doktorunuzla birlikte karar vermenizdir.

Korunma Yöntemlerine İlişkin

Spiral, hormonlu spiral, prezervatif, 3 aylık progesteron iğneleri ve kola takılan implantlar bu dönemde uygulanabilecek ve koruyuculukları yüksek doğum kontrol yöntemleridir. Ülkemizde satılan doğum kontrol haplarının, emziren kadınlarda doğumdan sonraki ilk 6 ayda kullanılmaları doğru değildir. Sadece progesteron içeren, minipil denilen doğum kontrol hapları emzirenlerde kullanılabilir. Doğum yapmış kadınlarda en uygun ve koruyuculuğu yüksek yöntem olarak spiral önerilebilir. Doğumdan sonra emzirmeyenlerde 2. ayda, süt veren annelerde ise 4. ayda spiral takılabilir. Bakırlı spiraller genellikle regl kanaması miktarını arttırırlar. Bu nedenle hamile kalmadan önce regl miktarı fazla olan kadınlarda bakırlı spiraller iyi bir tercih değildir. Bunun yerine progesteron salgılayan, rahim içi sistem denilen spiraller uygulanabilir. Hormonlu spiral denilen bu yöntemle regl miktarı azalır ve süresi kısalır. Bu da tamamen spiralin rahim içine etkisi ile sağlanır ve tercih edilen bir durumdur.

İlk yumurtlama ile gebelik oluştuysa, anne henüz doğum sonrası ilk adetini göremeden gebe kalır. Bu durum hala adet görmüyorum diye algılanabilir ve gebelik çok geç fark edilebilir. Yani, doğum sonrası hiç adet görmeden, gebe kalmanın sebebi budur. Bu nedenle, adet görmeyi beklemeden, doğum sonrası 6. haftada korunma başlamalı, uygun korunma yöntemi seçilmelidir.

Emzirme döneminde, östrojen içermeyen, sadece progesteron içeren doğum kontrol haplarını kullanabiliyoruz. Piyasada rutin kullanımda olan ve hem östrojen, hem progesteron içeren, düşük doz kombine preparatlardaki östrojen, sütü miktar ve kalite olarak azalttığı için kullanılmaz. Ancak, emzirme dönemi bitince bu haplara geçilebilir.

  • Son yıllarda ülkemize de gelen ve sadece progesteron içeren mini haplara ise doğumdan 6 hafta sonra başlanabilir. Bu mini haplar, sütü etkilemezler.
  • Emziren annelerde diğer bir hormonal yöntem de, sadece depo miktarda progesteron içeren 3 aylık iğnelerdir. Bu iğneler, doğumdan sonra 6. haftada uygulanmalıdır. Yan etki olarak, düzensiz kanamalar yapabilirler.
  • Doğum sonrası rahim içi araç (spiral) uygulaması da yine, doğum sonrası 6. haftada uygulanabilen etkin bir yöntemdir. Klinik duruma göre, hem hormonlu, hem de hormonsuz bakır içeren rahim içi araçlar kullanılabilir.
  • Prezervatifinse cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı da koruma oluşturduğunu, hijyen açısından da avantaj sağladığını ve ek olarak da kullanılabileceğini bir kez daha söylemek isterim.

İstenmeyen gebeliklerden korunmak için doktorunuzla iletişim içinde olmanız çok önemli ve sağlığınız da daima emin ellerde olmalı. Rutin muayeneyi alışkanlık haline getirirseniz soru işaretleriniz birikmez ve sorunlarınız oluşmadan önlenebilir.

♦ ♦ ♦
GEBELİKTEN KORUNMA
♦ ♦ ♦
OP. DR. GÖKÇEN ERDOĞANDiva KadınOp. Dr. Gökçen Erdoğan
0312 417 17880506 596 0396