OP. DR. GÖKÇEN ERDOĞAN

Kürtaj hakkında bilmek istedikleriniz

Gebelikte Gece Krampları

Makaleler bölümü    - Kürtaj sonrası olumsuzluklar

Mışıl mışıl bir gece uykusuydu. Artık rüyalarını minik kızı Derin süslüyordu. Karnı çok büyümemişti, fazla kilo almamıştı ama o hep tombik bir kızı olmasını istiyordu. Kolları ve bacaklarını öpecek öpecek tekrar öpecekti.... Hep beyaz giydirmek istiyordu onu. Zıbınları, tulumları, çorapları aldığı her şey bembeyazdı.
Altı ayı geride bırakmıştı. Genellikle rüyalarında kızını görüyordu. Onunla oynuyor, koşuyor, kucaklaşıyordu. O akşam da rüyasında kızını gördü, kucağına aldı, oynadı ve tekrar süslediği yatağına yatırdı. Birden bacağında bir ağrı hissetti. Önce anlayamadı, hala rüya mı görüyordu, yoksa gerçek miydi? Gözlerini açtı. Uyanmıştı; bekledi, ağrısı geçmiyordu, hatta şiddeti biraz daha artıyordu. Eşini uyandırmak istedi.

-...Yetiş, bacağıma kramp girdi..!

Bu durumu kramp girdi diyerek geçiştirmek çok basit kalıyordu. Baldırı sertleşmişti, çok ağrısı vardı, adeta canı bacağındaydı, sanki vücudundaki tüm damarlar susmuş, tüm kaslar gevşemiş hepsi bacağın kasılmasını izliyorlardı. 8sn, 9sn, 10sn… daha uzun sürerse artık dayanamazdı. Eşinin yardımıyla kasılan bölgeye masaj yaptı, sonunda kas gevşemeye başladı, evet rahatlamıştı. Ağrı biraz vardı ama şimdi daha rahattı... Artık uykusuna dönecek ve rüyalarına kaldığı yerden devam edebilecekti. Çoğu gebeye tanıdık geliyor değil mi bu durum?

Evet gebelik, hayatımızda en güzel ve en özel durumlardan biridir. Doyasıya tadını çıkartmak gerekir. Gebelikte, mutluluk veren, hoş hissettiren durumların yanında bazen acı veren durumlar da olabilir. İşte bunlardan biri de gece kramplarıdır. Hamilelik döneminde yaşanan sorunların başında kramplar gelir, gebelikte krampların görülme olasılığı %15- 30 arasındadır. Fakat basit tedbirlerle kramplardan korunmak mümkündür.

Öncelikle kramp nedir?

Günlük hayatımızda bazı kaslar bize hissettirmeden sürekli kasılır ve gevşer. Bir veya daha çok kasın, bütününün veya bazı parçalarının istek dışı ve ağrılı kasılmalarına kramp denir. Başka bir deyişle kaslarda görülen ve acı veren kasılmalar olarak da nitelendirilir.

Kramp nasıl gerçekleşir?

Basit bir anlatımla kasların çalışması için şekere ve oksijene ihtiyaç vardır. Bu iki maddenin birleşimi sonucunda enerji ve bazı yıkım ürünleri ortaya çıkar. Oluşan enerji kasların çalışması için kullanılır, yıkım ürünleri ise kasta birikebilir ve krampları meydana getirebilir.
Kasın fazla kasılması sonucu kanlanmanın azalması ve kasların fazlaca çalışması sonrasında da kramp oluşabilir. Kas ne kadar kasılmış ise, oluşan ağrı da o kadar şiddetli olmaktadır.

Gebelikte görülen krampların nedenleri nelerdir?

  • Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde özellikle bacaklarda ortaya çıkan krampların sebebi dolaşım sisteminden kaynaklanır. Gebelik ilerledikçe bebek, dolayısıyla da uterus (rahim) büyür ve çevresindeki damarlara ve sinirlere bası yapar. Bu büyüme özellikle ileri haftalarda olduğu için kramplara da genellikle 24’üncü haftadan (6. aydan ) sonra daha sık rastlanır.
  • Hareketsizlik ya da sürekli aynı pozisyonda kalmak, kan dolaşımını yavaşlatacağından ani kasılmalar görülebilmektedir.
  • Gebelikte beslenmeyle alınabilecek kalsiyum, potasyum ya da magnezyum eksikliği ya da gebelikte kan miktarının artması sonucunda kanda bulunan bu minerallerin oransal olarak azalması sonucu
  • Bebekler son aylarda kalsiyuma daha fazla ihtiyaç duyduklarında, annenin bu ihtiyaca yeterince cevap verememesi
  • Bulantı ve kusma gibi rahatsızlıklarda, çok sıcak havalarda, fazla terlendiğinde ve yeterince su içilmediğinde, su kaybına bağlı olarak da görülmektedir.
  • Yatmadan önce bilinçsiz yapılan ve yorgunluğa sebep olan egzersizler...
  • Gebelikte yorgunluk, sürekli ayakta kalmak, alınması gerekenden daha fazla kilo alımı ve bacaklardaki varisler de krampları artırmaktadır.
  • Bazı kişilerin krampa daha yatkın olması haricinde, kramplar yaşı ilerlemiş olan gebelerde daha sık görülür.

En sık hangi bölgelerde görülür?

Kasılmalar en çok dizin aşağısında ayak ve baldırda görülür. Pozisyona bağlı olarak bazen sırtta ve uylukta da kasılma olabilir.

Gebelikte bacak kramplarının önlenmesi için neler yapılabilir?

  • Özellikle yaz aylarında, gün içinde öğle saatlerinde su, ayran, meyve suyu gibi sıvılar bol bol tüketilmeli,
  • Kalsiyum açısından zengin ve dengeli beslenilmeli, (Örneğin: günde en az 2 bardak süt, bir kase yoğurt, 1 bardak ayran ve çeşitli peynirler yenmeli)
  • Gece kaslara yönelik hareketler, yürüyüş, egzersiz (ama ağır olmamak şartıyla) ya da masaj yapılmalı, Böylece kasların güçlenmesi ve bazen bacakların uzatılıp dinlendirilmesi sağlanmalı
  • Uzun süre ayakta kalınmamalı ya da oturulmamalı
  • Otururken ayakların aşağı sallanması önlenmeli ve ayağın altına yükseklik konulmalı
  • Sol yana yatılmalı ( bu durum bebeğe giden kan miktarı için de önem arz eder.)
  • Varis var ise mutlaka doktor önerisiyle varis çorabı kullanılmalı (Varis de bir dolaşım problemidir, varis çorabı kullanılarak sıkıntıların azaltılması sağlanmalıdır)
  • Yüksek topuklu ya da düztaban ayakkabı giymekten kaçınılmalı
  • Kilo sorununa dikkat edilmeli
  • Yatmadan önce isteğe bağlı ılık duş alınmalı
  • Gerektiği takdirde doktor kontrolünde kalsiyum ve magnezyum içeren ilaç takviyesi yapılmalı

Kramp girdiğinde ne yapılmalı?

Kramp girdiğinde amaç kasılan kası gevşetmektir. Bunu da ters yöne hareket mantığıyla yapabiliriz. Örneğin, eğer ayak parmakları yukarıya doğru kasılmışsa parmakları kasılmanın tersi yönde aşağı hareket ettirip sonuna kadar açarak kramp önlenmeye çalışılır. Sonra da kasılan bölgeye sıcak bir havlu konularak rahatlama sağlanır.
Hangi kaslara kramp girdiyse o kaslara masaj yapılmalı, ovulmalı ve esnetme hareketleri uygulanmalıdır. Mesela, kramp bacak kaslarında oluşmuşsa bacak düz olarak uzatılır, kas gevşeyinceye kadar kasılan bölgeye masaj yapılır. Diğer bir yöntemde kramp giren bacak gergin şekilde tutularak ayak parmakları yukarı gelecek şekilde kasın esnetilmesi sağlanır. Bu yöntem için eşinizden yardım almanız gerekebilir.

Bir başka yöntemde, yatar pozisyonda eşiniz bir elini kramplı olan bacağınızın dizine bastırır diğer eliyle de ayak tabanınızı size doğru gerer. Bu sırada baldırlarda biraz ağrı duyulabilir. Bu egzersizde ayakla bacak arasında 90 derecelik bir açı oluşturulur. Bu hareket yumuşak olarak ileri geri tekrar ettiğinde krampların hafiflemesi sağlanır.

Bu yöntemler haricinde Ağrılı kasın üzerine buz veya soğuk su torbası uygulanması veya sıcak banyo yapılması faydalı olabilmektedir.

Gebelikte doktora danışarak vitamin ve mineral desteği alınabilir, size en doğru ve en uygun tedavi planlanır. Eğer ağrı geçmiyorsa, gece krampları süreklilik kazanmışsa veya sık tekrarlıyorsa bacakta şişlik ve kızarıklık varsa kısa zamanda doktora başvurulmalıdır.

Kramplar genelde doğum sonrası döneminde hafifler ve geçer.

Sonuç olarak krampları önlemek elimizde. Yalnızca biraz dikkat ve özen krampsız bir gebelik için yeterli.

Ağrısız, sancısız, krampsız nice güzel günlere...